مقدمه:
در اجرای بند 4 مصوبات یكصد و پنجمین اجلاس شورای عالی استاندارد مورخ 14/11/83كـمیته مـلی استـانداردهای ISO بـه منظور ساماندهی مشاركت كارشناسان و صاحبنظران معرف طیف گسترده گروه های ذینفع و ذیربط جمهوری اسلامی ایران در فعالیت های سازمان بین المللی استاندارد (ISO) و همكاری با سایر سازمانهای مرتبط در سطح بین المللی، منطقه ای و ملی تحت نظارت مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران تـشكـیل می گردد و بر طبق این نظامنامه فعالیت می نماید.
ماده 1- هدف
- تأمین منافع كشور از طریق مشاركت در فعالیت های فنی تدوین استاندارد بین المللی توسط سازمان ISO و سیاستگذاری های آن سازمان
- توسعه و حفظ فعالیت های کمیته ملی در راستای تدوین استاندارد ها
- ایجاد ارتباط و همكاری فعال با سایر تشكل های ملی در رابطه با فعالیت های سایر سازمان های بین المللی و منطقه ای استاندارد سازی مطابق با اهداف كمیته ملی
- تأمین شرایط لازم برای تسهیل دسترسی به استانداردها و نشریات سازمان ISO در كشور
- تـرویج پذیرش هر چه بیشتر استانداردهای ISO به عنوان استانداردملی
ماده 2- مسئولیت اجرا
- مسئولیت اجرای این نظامنامه بر عهده کمیته ملی استاندارد های ایزو می باشد.
ماده 3 - تعاریف
سازمان ISO: سازمان بین المللی استاندارد سازی است كه مقر آن در شهر ژنو سوئیس بوده و وظیفه اصلی آن تدوین استانداردهای بین المللی در كلیه زمینه ها بـجز بـرق و الكترونیك و مخابرات می باشد.
مؤسسه: مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران است كه عضو اصلی سازمان ISO می باشد و در این نظامنامه به اختصار مؤسسه نامیده می شود.
كمیته ملّی: كمیته ملی استانداردهای ISO است (كه در این نظامنامه به اختصار كمیته ملّی نامیده می شود) و به منظور انجام وظایف مندرج در این نظامنامه در چهارچوب قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران و تحت نظارت مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران فعالیت می كند.
عـضو كمیته ملّی: هر شخص حقیقی یا حقوقی كه تمایل به مشاركت در تدوین استانداردهای بین المللی ISO داشته باشد و بر طبق آئین نامه مربوطه به عضویت كمیته ملّی پذیرفته شده باشد. اعضای شورای عالی استاندارد به عنوان عضو كمیته ملی محسوب می شوند.
عضو حقیقی: منظور از اشخاص حقیقی، اعضای هیات علمی دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی و کلیه کارشناسان ذیربط می باشد كه علاقمند به مشاركت در تدوین استاندارد های بین المللی هستند..
عضو حقوقی: منظور از اشخاص حقوقی، وزارتخانه ها، دستگاههای اجرایی،, نهادها و ارگانهای عضو شورای عالی استاندارد و شرکتهای فنی، مهندسی و خدماتی، انجمنها وتشکلهای صنعتی و علمی، سازمانهای مصرف کننده، دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و شهرکهای صنعتی، پارکهای علمی و فناوری و سازمانهای حرفهای، دولتی و غیردولتی در كشور است كه براساس تعریف گروه های ذینفع و ذیربط ضروری است كه به صورت عضو حقوقی در كمیته ملی عضو شوند.
كمیته فنی / فرعی: كمیته فنی / فرعی متناظر با كمیته فنی / فرعی ISO است و متشكل از جمعی از اعضای مشاركت كننده كمیته ملی از گروههای ذینفع و ذیربط در زمینه فعالیت مربوط می بـاشدبا تایید، تصویب و نـظارت هیأت فنی وظیفه تحقق مشاركت در فعالیت های كمیته فنی / فرعی بین المللی ISO نظیر خود را بر عهده دارد.
گـروه هـمگن كـمیته های فنی: گروهی از كمیته های فنی متناظر با كمیته های فنی ISO می باشد كه بر اساس طبقه بندی استانداردهای بین المللی (ICS) تدوین شده توسط كمیته های فنی سازمان ISO گروه بندی شده است.
کمیته سیاست گذار: کمیته سیاستگذار متناظر باكمیته های سیاست گذار ایزو می باشد ومتشكل از جمعی از اعضای مشاركت كننده كمیته ملی از گروههای ذینفع و ذیربط در زمینه فعالیت مربوط می بـاشدو با تایید، تصویب و نـظارت هیأت فنی وظیفه تحقق مشاركت در فعالیت های كمیته سیاست گذار ISO نظیر خود را بر عهده دارد.
شورا: شورا متناطر با شورای سازمان بین المللی استاندارد سازی ایزو می باشد ودر امور سیاست گذاری كمیته ملی دخیل می باشد.
هیات فنی: كمیته ملی متناظر با هیات فنی ایزو می باشد ودر كارهای فنی كمیته ملی فعالیت می كند
گروه های کاری: گروه های متناظر با گروه های كاری ایزودرهیات فنی یا كمیته فنی یا فرعی خاص می باشد گروه های كاری روی كاری های فنی،مشاوره ای،مطالعاتی یا ویرایشی در هر حوزه تعریف شده فعالیت می نمایند.
دبیر خانه مرکزی: دبیرخانه متناظر با دبیرخانه مركزی ایزو بوده و به عنوان دبیرخانه مجمع شورا و هیات فنی انجام وظیفه می نماید.
ماده 4 – كمیته ملّی
كمیته ملی دارای اركانی شامل مجمع، شورا، هیأت فنی، دبیرخانه كمیته ملی و كمیته های فنی، کمیته های سیاستگذار می باشد.
رئیس مؤسسه به عنوان رئیس کمیته ملی می باشد و رئیس هیات فنی و رئیس شورا به عنوان نایبان رئیس کمیته ملی می باشند. همچنین دبیر کمیته ملی به عنوان دبیر مجمع و دبیر دبیر خانه مرکزی می باشد.
ماده 5 – مجمع
متشكل از نمایندگان اعضای شورای عالی استاندارد و مسئولین کمیته های فنی / فرعی،سیاستگذار، هیات فنی، شورا دبیرخانه کمیته ملی می باشد.
وظایف:
- تصویب استراتژی کمیته ملی - بررسی و تصمیم گیری در خصوص مسایل شامل فعالیت های کاری سالانه
- تعیین اعضای انتخابی شورا بر اساس آیین نامه مربوط
- تصویب قوانین مالی کمیته ملی
- استماع گزارش عملکرد سالیانه کمیته ملی
- رئیس مجمع به عنوان رئیس كمیته ملی می باشد.
تبصره - مجمع سالی یكبار تشكیل جلسه خواهد داد.
ماده 6 - شورا
شورا مـتشكل از نمایندگان اعضای شورای عالی استاندارد، و 9 عضو كمیته ملی به انتخاب مجمع می باشد، كه هر دو سال یکبار توسط اعضای کمیته ملی انتخاب می شوند.
رئیس شورا که با انتخاب اعضای شورا تعیین می گردد به عنوان نایب رئیس کمیته ملی در امور سیاست گذار ی می باشد. دبیر شورا توسط دبیر کمیته ملی انتخاب می شود.
اعتـبار نامـه اعـضای شورا توسط رئیس شورا صادر می گردد.
وظایف:
- تعیین سیاست های كمیته ملی در چهارچوب مصالح و منافع و قوانین كشور و مقررات مؤسسه
- تصویب آئین نامه های اجرایی
- ارتباط با کمیته های سیاست گذار در راستای تدوین استراتژی کمیته ملی
- تعیین اعضای انتخابی اعضای هیات فنی
مـدت عـضویت در شـورا 2 سـال است و انـتخاب اعضای آن بر طبق آئین نامه مربوطه می باشد.
تبصره یک – انتخاب مجدد اعضای حقوقی شورا برای دوره های 2 ساله متوالی بلامانع است.
تبصره دو – شورا در سال حداقل یک بار تشكیل جلسه خواهد داد و نحوه و ترتیبات مربوط به برگزاری جلسات آن بر طبق آئین نامه مربوطه خواهد بود.
ماده 7 – هیأت فنی:
هیـأت فنی متشكل از، سه نفر منتخب شورا از میان نمایندگان اعضای شورایعالی استاندارد، شش نفر منتخب شورا از میان مسئولین كمیته های فنی از گروه های همگن مختلف، مدیر كل و معاون ذیربط دفتر امور تدوین استاندارد مؤسسه و دبیر هیأت فنی به انتخاب دبیر کمیته ملی و یك گروه فنی و اجرایی از بین كارشناسان ذیربط در معاونت مشاركت در تدوین استانداردهای بین المللی می باشد.
رئیس هیأت فنی توسط اعضای هیات فنی انتخاب می گردد. حكم رئیس هیأت فنی توسط رئیس كمیته ملی (رئیس مؤسسه) صادر می گردد.
وظایف:
- بررسی و تصویب اولویت تشكیل كمیته های فنی و فرعی
- تصویب پیشنهادتشکیل و انحلال كمیته های فنی و فرعی
- تنفیذ انتخاب رؤسا، نواب رئیس و دبیران كمیته های فنی و فرعی
- تصویب روش های اجرایی و دستور العمل های مربوط به كمیته های فنی و گردش فرایند های کاری مرتبط
- بررسی و تصمیم گیری در مورد رفع اختلافات در كمیته های فنی و فرعی
- تصویب وضعیت عضویت O و یا P مؤسسه در كمیته های فنی و یا فرعی ISO
- تصویب انتخاب كارشناسان خبره كشور از میان مشاركت كنندگان در كمیته های فنی و فرعی جهت معرفی به سازمان ISO برای عضویت در گروههای كاری بین المللی آن سازمان
- تصویب درخواست پذیرش وظایف دبیرخانه ای كمیته های فنی و یا فرعی بین المللی ISO
- تصویب ارائه پیشنهادات جدید به سازمان ISO
- ارائه گزارش به شورا در رابطه با فعالیت كمیته های فنی
- تهیه برنامه سالانه کمیته ملی
- بررسی، ترکیب افراد پیشنهادی جهت شرکت در اجلاسیه
- بررسی و تصمیم گیری در خصوص مسایل و مشکلات موجود در کمیته های فنی
- نظارت بر فعالیت کمیته های فنی و همچنین گروه های کاری که مستقیما زیر نظر هیات فنی فعالیت می نمایند و بررسی اثر بخشی و کارایی انها
- اعلام نظر در خصوص پیشنهادات و پرسش های فنی ایزو مطابق با منافع و مصالح کشور
ماده 8 – دبیرخانه كمیته ملی
دبیرخانه كمیته ملی در مؤسسه مستقر می باشد.دبیرخانه كمیته ملی متشکل از دبیر کمیته ملی و کارکنان دبیرخانه می باشد.
وظایف:
- برقراری ارتباط میان ارکان مختلف كمیته ملی
- برگزاری مجمع و جلسات شورای كمیته ملی و هیات فنی
- تهیه پیش نویس روش های اجرایی، دستورالعملها، فرمها و وسایر مدارک مورد نیاز كمیته های فنی متناظر و ارائه آنها به هیات فنی جهت تصویب
- صدور احكام مسئولان، اعضا و مشاركت كنندگان در اجزای ساختاری كمیته های فنی
- دریافت مدارك از امور بین الملل مؤسسه و ارسال آنها به كمیته های فنی جهت بررسی و پاسخ و ارسال آنها به سازمان ایزو
- بررسی گزارش عملكرد كمیته های فنی متناظر
اعلام اسامی و برنامههای مشارکتکنندگان معرفی شده توسط كمیته های فنی متناظر جهت شركت در اجلاسیه های كمیته های فنی/فرعی بین المللی نظیر آنها و نیز سمینارها و دوره های آموزشی به هیات فنی به منظور تأئید.
ماده 9 – كمیته های فنی، كمیته های فرعی
کمیته فنی/فرعی متشکل از گروه های ذینفع و ذیربط به شرح ذیل می باشد:
- تولیدكنندگان
- توزیع كنندگان
- مصرف كنندگان
- وزارتخانه ها و سازمانهای دولتی ذیربط
- مراكز تحقیقاتی و آزمایشگاهی
- دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی
- تشكل های تخصصی
- ارائه دهندگان خدمات مهندسی و مشاوره ای
- صاحب نظران منفرد
- مؤسسات ارزیابی انطباق
- مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران
كمیته های فنی/ فرعی دارای رئیس،نایب رئیس و دبیر کمیته می باشد که به انتخاب اعضای شرکت کننده در جلسه فعالسازی کمیته بر اساس آیین نامه مربوط تعیین می گردند.
وظایف:
- تعیین تركیب اعضای كمیته فنی و فرعی با توجه به توازن آنها از گروه های ذینفع و ذیربط
- تعیین اعضای کمیته های فرعی و گروه های کاری زیر مجموعه کمیته فنی (کمیته فنی )
- اعلام اسامی ترکیب اعضای کمیته به تفکیک ساختار کمیته به دبیر خانه کمیته ملی جهت صدور احکام
- بــررسی و اظهار نظر در مورد پیشنویس استانداردهای ISO در مراحل مختلف تــدویـن آنــها توسط گروههای کاری زیر مجموعه کمیته های فنی یا فرعی
- اعلام نظرات مصوب كمیتههای فنی یا فرعی در مورد پیش نویس استانداردهای ISO در زمان های تعیین شده به دبیرخانه كمیته ملی
- ارائه پیشنهاد جهت طرح در هیأت فنی از طریق دبیرخانه کمیته ملی در مورد نحوه مشاركت در كمیتههای فنی و كمیتههای فرعی ISO، از جمله در رابطه با تعیین نحوه عضویت در آن كمیتهها به صورت فعال (P) یا ناظر (O)، تعیین تركیب هیأت های اعزامی ازمیان اعضای فعال كمیته های فنی / فرعی جهت حضور در اجـلاسیه هـای كمیته هـای نـظیر سازمان ISO، تعیین كارشناسان خبره كشور از میان مشاركت كنندگان درگروههای كاری كمیته های فنی/ فرعی جهت معرفی به سازمان ISO و كمیتههای فنی / فرعی آن برای عضویت در گروههای كاری بین المللی مربوطه و همچنین پذیرش وظائف دبیرخانههای كمیتههای فنی و كمیتههای فرعی ISO در كشور.
- ارسال گزارش عملکرد ماهانه به دبیر خانه کمیته ملی
- ثبت مشخصات اعضای کمیته و عملکرد آن در برنامه نرم افزاری
ماده 10 – آئین نامه اجرایی
در ارتباط با مواردی كه در این نظامنامه پیش بینی شده است آئین نامه اجرایی توسط هیأت فنی تهیه و به تصویب شورا خواهد رسید.
ماده 11- تفسیر نظامنامه و آئین نامه اجرایی
تفسیر مفاد نظامنامه و آئین نامه اجرایی به ترتیب بر عهده مجمع و شورا است.
ماده 12– تغییر در مفاد نظامنامه
هرگونه تغییر در مفاد این نظامنامه به پیشنهاد شورا و پس از تصویب مجمع و تأیید رئیس مؤسسه میسر می باشد.
ماده 13- تصویب نظامنامه
این نظامنامه در تاریخ ...... به تصویب ریاست مؤسسه رسیده است.